Học sinh: Đào Thị Phương Mai - Lớp 12 Địa
- Nội dung chương trình cần có sự giảm tải và phân phối chương trình phù hợp với điều kiện thực tế.
- Bên cạnh các phần cơ bản nên có thêm 1-2 phần nâng cao để bổ sung thêm kiến thức cho học sinh.
- Các tiết thực hành cần có sự thay đổi nội dung để tạo sức cuốn hút.
- Cần có các chuyến thực tế để nâng cao kiến thức cuộc sống cho học sinh
- Phương tiện dạy và học cần được nâng cao về số lượng và chất lượng.
I-Đánh giá chung về chương trình và nội dung sách giáo khoa
1. Chương trình môn Địa lý nâng cao lớp 12
- Chương trình Địa lý 12 cung cấp một khối lượng lớn kiến thức cơ bản về địa lý Việt Nam, bao gồm: địa lý tự nhiên, địa lý dân cư, địa lý kinh tế, địa lý vùng và địa lý địa phương.
- Các phần được phân phối hợp lý và đã đáp ứng được nhu cầu tìm tòi của học sinh về đất nước mình.
- Cụ thể:
+ Về thời lượng: với số lượng 70 tiết được phân bổ khoa học, phù hợp với sức học của học sinh. Tuy nhiên để đạt hiệu quả cao hơn thì nên giảm số lượng tiết học tránh gây áp lực cho học sinh.
+ Về nội dung: bên cạnh những nội dung lâu nay thì chương trình mới được bổ sung và nâng cao thêm một số vấn đề như: chất lượng cuộc sống, vốn đất và sử dụng vốn đất...
• Những nội dung này mới được đề cập nên còn khá mới lạ đối với học sinh, vì vậy khó tiếp thu.
Ví dụ: Bài 5,6: Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ. Sự hình thành và phát triển các thành phần tự nhiên vẫn còn là những khái niệm mơ hồ, trừu tượng.
• Đặc biệt, trong các vấn đề mới này thì vẽ lược đồ Việt Nam là phần đòi hỏi sự khéo léo, chính xác và các kĩ năng tính toán phải thuần thục. Để vẽ một lược đồ phải cần nhiều thời gian và sự rèn luyện thường xuyên.
2. Nội dung sách giáo khoa
a) Ưu điểm
- Về cầu trúc: chương trình được xây dựng theo hai phần: lý thuyết và phần thực hành. Lý thuyết gồm 48 bài, thực hành gồm 14 bài.
- Về nội dung và hình thức trình bày: Sách giáo khoa được thiết kế khoa học, trình bày súc tích, ngắn gọn. Cách trình bày đẹp, rõ ràng với các phương pháp thể hiện đặc biệt.
+ Kênh chữ: chữ viết được trình bày rõ. Nhữnh ý chính được in đậm nhằm giúp học sinh ghi nhớ. Hệ thống ý được sắp xếp theo trật tự lôgic.
+ Kênh hình: bao gồm các sơ đồ, biểu đồ, bản đồ và hình ảnh minh họa giúp học sinh có hứng thú học, nắm và hiểu bài nhanh hơn.
• Một số sơ đồ, bản đồ thể hiện mối quan hệ giữa các hiện tượng địa lý. Ví dụ: Hình 36: lược đồ Công nghiệp chế biến lương thực thực phẩm
Hình 44.1: lược đồ Du lịch
+ Các câu hỏi giữa bài: giúp học sinh tự tìm hiểu kiến thức trong quá trình học tập, nhất là đối với những câu hỏi yêu cầu vận dụng.
+ Các câu hỏi và bài tập cuối bài: giúp học sinh nắm lại kiến thức đã học một cách chắc chắn đồng thời rèn luyện các kĩ năng xử lí số liệu, vẽ biểu đồ...
Ví dụ: Câu 3, bài 36: Hãy vẽ sơ đồ cơ cấu ngành công nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản. Nêu một ví dụ thể hiện rõ mối quan hệ giữa vùng nguyên liệu với các cơ sở chế biến.
+ Các bài thực hành: giúp học sinh trau dồi khả năng của mình, vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết vấn đề đặt ra.
• Vẽ lược đồ Việt Nam: là cơ sở để tiến hành các bài thực hành điền các đối tượng địa lý tự nhiên.
• Vẽ biểu đồ, phân tích bảng số liệu: thực hành các kĩ năng tính toán, vẽ hình...
Ví dụ: Bài 3: Thực hành vẽ lược đồ Việt Nam
Bài 39: Thực hành vẽ biểu đồ, nhận xét và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp
b) Nhược điểm
- Kiến thức của nhiều bài còn quá dài và cao đối với trình độ học sinh
Ví dụ: Bài 4, 5: Lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ
Bài 13, 14, 15: Thiên nhiên phân hóa đa dạng
- Một số kiến thức đưa ra còn trừu tượng, mơ hồ.
- Nhiều câu hỏi giữa bài và cuối bài còn phức tạp đòi hỏi phải có kiến thức tổng hợp rộng.
Ví dụ: Bài 48: Tại sao có thể nói sự hình thành cơ cấu nông, lâm, ngư nghiệp của vùng góp phần tạo thế liên hoàn trong phát triển cơ cấu kinh tế theo không gian
- Nội dung của bài thực hành chưa thu hút học sinh, tạo cảm giác nhàm chán.
- Số tiết thực hành ngoại khóa còn ít hoặc là không có.
II- Một số định hướng chính, giải pháp
Để đổi mới phương pháp dạy và học, giáo viên, học sinh và nhà trường cùng cố gắng, hỗ trợ nhau.
+ Đối với học sinh:
• Học sinh phải thực sự yêu thích môn học, dành nhiều thời gian để nghiên cứu, tìm tòi.
• Học sinh phải biết sáng tạo, chủ động trong học tập, xây dựng kế hoạch hợp lý.
• Việc học bài cũ và chuẩn bị bài mới đòi hỏi sự tự giác và nghiêm túc của học sinh.
+ Đối với giáo viên:
• Tận tình hướng dẫn, giúp đỡ học sinh tự học, tự nghiên cứu một cách khoa học.
• Xây dựng chương trình dạy phù hợp với trình độ của học sinh
III- Một số kiến nghị
- Nội dung chương trình cần có sự giảm tải và phân phối chương trình phù hợp với điều kiện thực tế.
- Bên cạnh các phần cơ bản nên có thêm 1-2 phần nâng cao để bổ sung thêm kiến thức cho học sinh.
- Các tiết thực hành cần có sự thay đổi nội dung để tạo sức cuốn hút.
- Cần có các chuyến thực tế để nâng cao kiến thức cuộc sống cho học sinh
- Phương tiện dạy và học cần được nâng cao về số lượng và chất lượng.
